Bokblogger

Ein roman med eit stille og melankolsk innhald.

• Norsk tittel: Leiren
• Forfatter: Birgitta Nilsson
• Sjanger: Roman
• Antall sider: 166
• Utgivelsesår: 2025
• Utgiver: Solum Bokvennen

Birgitta Nilsson (Født 1966) debuterte som forfattar i 2014 med barneboka «Fikenvulkanen». I 2025 gav ho ut romanen «Leiren».

I en isolert hytte ved vannet, langt borte fra sivilisasjonen, søker en lærerinne tilflukt under krigen. Alene med en kjelke lastet med proviant og bøker, står hun overfor en tilværelse som er vanskeligere enn hun forestilte seg. Hytta, tidligere hjem for en familie som har flyktet, rommer sine egne hemmeligheter. Et uventet fall utløser en kjedereaksjon av hendelser som snur opp ned på alt. En mystisk, taus fremmed dukker opp med en ulvlignende hund ved sin side. En leir i skogen skjuler farer, og en desperat kamp for overlevelse begynner. Gjennom fysisk og følelsesmessig tap og uventet vennskap må hun finne en ny vei i en verden preget av konflikt, svik og usikkerhet. Hva skjer når man mister fotfeste, og man tvinges til å se verden med nye øyne?

Denne boka er eit leseeksemplar frå forfatter. Eg er på ingen måte påverka av dette, og har skrevet min egen subjektive vurdering av «Leiren».

I min bokblogg legg eg ut bøker som eg vil anbefale videre til deg som les den. Difor publiserer eg ikkje bokanmeldelser med karakter 3 eller dårligere. Unntaket er viss forfatter/forlag likevel ynskjer dette.

Dette er ein roman som handler om flukt, ensomhet og å måtte omstille seg når uventede situasjoner oppstår.

Regine er lærerinne og jeg-personen i romanen. Under krigen flykter ho til ei aude hytte langt fra sivilasjonen. Her er det kun ho og naturen. Men eit fall gjer til at ho ikkje lenger klarer seg på eiga hånd, og ho er i ferd med å fryse ihjel. Ut fra intet kjem ein taus fremmed mann med ein ulvelignende hund inn på tunet. Han hjelper ho og passar på ho, men det er noko mystisk med denne mannen. Plutselig ein dag vert han ført bort av to soldater, og Regine forsøker å fylgje etter dette følget. Det skal få konsekvenser. Store konsekvenser. Samtidig er forloveden hennes, Sebastian, tatt til fange i ein leir. Vil dei nokon gong bli gjenforent?

Det handler om å overleve i hytta. Koste kva det koste vil. Tom for krefter, tom for mat og ein stadig forverring i helsetilstanden. Likevel må Regine rømme for å overleve. Men kor? Og korleis? Det er ein tidvis oppslukende handling som utspeler seg.

Jeg stirret inn i skogen. Jeg var fortsatt stiv i hele kroppen. Turte ikke å slippe forsvaret. Turte ikke å gå inn i hytta. Turte ikke å se mot isen og hullet. Jeg bare stirret tomt inn i det tette, dype mørket. Så kom stillheten.

Romanen er skrevet i eit roleg tempo og i eit litt gammelmodig språk. Ein kan formelig sjå scenene utspele seg i svart/kvit format med eit litt hakkete bilete. Det er noko melankolsk og sørgmodig over det heile, men samtidig er det ei lita strime av håp. Håp om ei framtid. Håp om lysare tider.

-Ødsligheten har molltoner i seg, ødsligheten har en dybde. Jeg vet ikke om jeg kommer til å klare dette her. At jeg kan tenke sånn, jeg som alltid har elsket åpne, vide vidder.

Nye bekjentskaper oppstår, og hovedkarakteren dras mot denne tause fremmede mannen, samtidig som ho har forloveden i tankene og draumer om å ha ham i armene att. Tanker raser gjennom kroppen på Regine og ho slit med å forholde seg til kvardagen og alt som foregår rund ho, medan ho sjølv er sengeliggende i ei lita hytte med store helseutfordringer.

Såret var rødt og det kom verk ut av det, det måtte vaskes, men hvordan kunne jeg få ham til å gjøre det? Jeg forklarte, tegnet og skrev, og tilføyde at jeg trengte et ekstra ullpledd og håpet at han ville skjønne det. Jeg visste ikke hvorfor jeg tegnet. Det var blitt til en vane siden jeg trodde han var døv.

Nilsson skildrer ein kvardag der lærerinner ikkje kunne gifte seg eller få born. Dette er eit sårt og bittert emne for Regine, og det vert trekt fram her og der. Dette er korrekte faktaopplysninger som alltid skaper ein realisme og truverdighet til historia.

Det står ingenting om tidsperiode, anna at det er krig i landet. Det er naturleg å tenke tilbake til 1940-talet, men det er ingen selvfølge, med tanke på problemstillinga om ugifte lærerinner. Dette var eit ubredt problem på slutten av 1800-talet og tidleg 1900-talet. Men det tok likevel lang tid å fjerne denne «skjulte» diskrimineringen, og det var vel fyrst etter lærermangelen etter andre verdskrig at det forsvant heilt.

Etterkvart vert det meir hopping framover i tid, og ein får bruddstykker av korleis det gjekk med dei involverte karakterene. Det er ein litt sær og merkverdig historie som likevel gir næring til klokskap og ettertanke.

Boka er i eit lite format og det er relativt korte kapitler. Dermed føles den som ei lesevennlig bok, og tidvis innehar den eit fint driv og ein progresjon som gjer til at ein gjerne les eit kapittel og to ekstra.

«Leiren» er ein roman som går sakte fram og maner fram eit melankolsk kvardagsbilete i ei lita hytte langt fra sivilisasjonen. Det er ei historie som byr på følelser, mot og mismot, svik og usikkerhet. Birgitta Nilsson har klart å gjenskape datidens miljø på ein fengende måte og har ei interresant vinkling på historia.

TERNINGKAST: 4