Bokblogger

Ein roman som kunne hatt eit stort potensiale.

• Norsk tittel: Sofies gate
• Forfatter: Espen Villseth
• Sjanger: Roman
• Antall sider: 200
• Utgivelsesår: 2025
• Utgiver: Liv Forlag

Espen Villseth (Født 1984) er utdanna lektor og jobber på ein ungdomsskule. Han debuterte som forfattar i 2017 med romanen «Aprikosblomsten». I 2025 gav han ut «Sofies gate».

John flytter inn i et kollektiv i Sofies gate i Oslo. Miljøforandringen, de nye, de gamle og det ukjente gjør at han sliter med hovedstaden. De stadig tilbakevennende tankene gjør at han beveger seg mot en framtid han ikke er klar for. Sofies gate er en tankevekkende og virkelighetsnær roman. Den tematiserer studentlivet og flukt som utspiller seg på ulike plan. Fortellingen illustrerer et ønske om vennskap og et fravær av det som er nødvendig. Dette er en fortelling om at det vante er det eneste som fungerer.

Denne boka er eit leseeksemplar frå Forlagshuset i Vestfold. Eg er på ingen måte påverka av dette, og har skrevet min egen subjektive vurdering av «Sofies gate».

I min bokblogg legg eg ut bøker som eg vil anbefale videre til deg som les den. Difor publiserer eg ikkje bokanmeldelser med karakter 3 eller dårligere. Unntaket er viss forfatter/forlag likevel ynskjer dette.

Dette er ein roman som handler om blant anna kollektiv, studentliv og samliv.

John er i tidleg 20-åra. Han er Metallica-fan og slit med å ha andre personer tett rundt seg. No flytter han inn i eit lite kollektiv med fleire andre. Sjølv har han eit rom som er på sju kvadrat som han murer seg inn i. Etterkvart må han møte sine eigne destruktive tanker, ta eit oppgjer med seg sjølv, løfte blikket og sleppe nye mennesker inn på seg. På godt og vondt. Det er ein indre kamp som tærer på ham, der det vante trumfer det aller meste.

Noe i meg holdt meg tilbake. Jeg var ikke klar for å møte en person jeg ikke hadde møtt før. Da gikk det for raskt fram. Jeg ville ta små steg. Da jeg var hos legen før sommeren, sa han det samme.

Historia foregår på den tida det fantes sjapper med DVD-utleie, ein plastpose kosta 1 kr på butikken, og før internett og mobiltelefonen hadde gjort sitt store gjennombrudd. Me tråler gjennom Oslo’s gater i all slags vær, og får ta del i datidens samfunnsproblem.

Historia er skrevet i jeg-person og viser ein kompleks person som slit med det aller meste. Han stjeler frå jobben sin på Meny, han er ensom, men ønsker vennskap og han har eit litt anstrengt forhold til sine foreldre. Mor hans har fått det som kan sjå ut som eit nervesammenbrudd, medan faren forsøker å vise at han bryr seg overfor John. Men det heile føles litt halvgjort, og det skapes enda større avstand mellom John og foreldra. Gjennom historia får me glimt av korleis livet hans har vert, og kvifor moren er som ho er. Alt for ein grunn…

Det skulle ha vært mamma som gråt og holdt meg tilbake, som en mor som ikke var klar for å leve livet uten barn i hus. Sånn sett var det vel egentlig pappa som skulle ha stått i bakgrunnen, noe han ikke gjorde. Mors- og farsrollen var snudd på hodet. Pappa sto foran, eller han sto fram når de kritiske tidene var rundt oss. Mamma ble aldri med. Hun ble hjemme, som regel liggende i sengen.

Det er skarpe betraktinger frå forfatter si side. Det er noko sårt og vart over det heile. Det er stillferdig, men samtidig ligg det noko latent i John som berre venter på å bli sluppet laust. Eg likte den oppbygginga som vart gjort i starten, og som skapte eit godt grunnlag for resten av romanen.

Ein stadig tilbakevendende drøm er ein fin bi-historie oppi det heile. Kva tyder den? Her vil nok leseren tolke den heilt forskjellig, men den skaper uansett eit syn på kva hovedkarakteren har gått gjennom, og korleis han ser på sine omgivnader. Eit fint verkemiddel frå forfatter.

Når John vert forelska i ei jente han møter, så skifter også romanen meir karakter. Frå å vere stillferdig og roleg, så går den over til å innehalde skildringer av seksuell karakter der fleire lesere nok kan setje kaffien i halsen av mindre. Husmorporno er eit kjent begrep etterkvart, men Villseth tar den eit steg lenger, og eg følge at det han var i ferd med å bygge opp, vart revet ned med all den seksuelle aktiviteten. Den tar fokuset vekk frå det såre og vare som virket å være grunnmuren i historia, og då falt eg litt av heile historia.

Heldigvis velger forfatter å videreføre det han starta på innimellom samlivsskildringene. For det er fortsatt ein usikker hovedkarakter, det handler fortsatt om tankekjør, om kommunikasjon og samhald. Det er ein solid skrevet roman med gode betraktninger og ein meget god vinkling på eit menneske som forsøker å finne ut av seg sjølv og omgivelsene rundt. Men eg følte at det vart meir og meir overskygga av dei intime skildringene. Og det var synd, for i mine auge så hadde boka noko stort på gang.

Ein finn flyktige miljøskildringer og filosofiske tanker. Forfatter nytter seg ikkje av å skildre så masse av omgivelsene, all den tid det aller meste kretser rundt menneskesinnet og forhold til andre mennesker. Og det er heilt fair i denne type bok. Men i små glimt ser ein at forfatter er dyktig på å skildre det som er rundt, og at det er noko han definitivt kan gjere meir av i potensielle fremtidige bøker.

Regn gjorde noe med oss. Dråpene fikk noe til å slippe taket, like mye for henne som for meg. Regn var fint, regn betydde inn, og ingen grunn til å være ute. Ingen grunn til å avtale et møte med noen. Inne og alene, eller inne og sammen med den du allerede var med.

Det er eit godt språk i romanen, der Villseth har ei interessant vinkling og eit skarpt syn på blant anna ensomhet og samliv. Det er ein overraskende slutt på ein tidvis meget fengende roman. Ein roman som er lettlest, og relativt kort med sine to hundre sider.

«Sofies gate» er ein roman om studentliv og ensomhet. Det handler om å våge å trå ut av komfortsonen og la andre mennesker få ta del i dine tanker og ditt liv. Espen Villseth har interessante betraktninger rundt ein kompleks karakter som er under stadig utvikling. Litt for mykje intime skildringer øydela deler av leseopplevelsen for min del, men likevel ein roman som mange vil setje pris på å lese.

TERNINGKAST: 4–